بررسی ژئومرفولژی مناطق خشک در تقویت منابع آبی و جبران افت در سفره های بحرانی ( مطالعه موردی منطقه جهرم )

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

دشت ممنوعه جهرم از جمله دشت های شهرستان جهرم در استان فارس بوده که از
سال 1374 به دلیل افت سفره های آب زیرزمینی ممنوعه اعلام شده است . مساحت کل
شهرستان 5436 کیلومتر مربع است و مساحت دشت جهرم 796 کیلومتر مربع می باشد و
مساحت دشت ممنوعه 446 کیلومتر مربع و حداکثر نقطه ارتفاعی 2780 متر و حداقل نقطه
ارتفاعی 1040 متر از سطح دریا و همچنین چاه های موجود در دشت 1367 حلقه با حجم
تخلیه ی حدود 178 میلیون مترمکعب در سال می باشد . [11] بعضی از اشکال ژئومرفولژی
باعث تغذیه آب های زیرزمینی می گردند که با توجه به پراکندگی این اشکال در شهرستان
جهرم می توان تمهیداتی اندیشید که با طرح های آبخیزداری صحیح این منبع آب سطحی را
به زیر زمین هدایت نمود . [ 2] بر اساس تحلیل های انجام شده و بررسی نوسانات سطح
سفره های آب زیرزمینی دشت ممنوعه جهرم در طی دوره ی هفت ساله 13/91 متر افت
سطح آب زیرزمینی داشته که به طور متوسط سالانه 1/99 متر افت سفره ها بوده است که در
نتیجه گیری کسری حجم مخزن حدود 560 میلیون مترمکعب در طول دوره های افت معادل
هر سال حدوداً 80 میلیون متر مکعب بوده است . [ 11] با توجه به اینکه از منابع سطحی
حدود % 15 و از منابع زیر زمینی حدود % 85 برداشت انجام گرفته است قسمت عمده آن در
این منطقه مصرف کشاورزی داشته است . با توجه به بررسی های به عمل آمده جهت
جلوگیری از نابودی آب که یک مسأله ی حیاتی است پیشنهاد می گردد -1: کنترل دقیق در
برداشت از منابع آب زیر زمینی -2 جلوگیری از توسعه ی بی رویه ی کشاورزی -3 جلوگیری
از نشت آب در لوله های آب شرب -4 تغذیه ی مصنوعی سفره های آب زیرزمینی -5 ترویج
فرهنگ صرفه جویی -6 جلوگیری از تبخیر آب -7 گلخانه ای کردن کشت -8 توسعه ی
صنایع

کلیدواژه‌ها